بیماری‌های لثه

بیماری‌های لثه

دهان ما دارای باکتری های متفاوتی است که این باکتری ها همراه با مخاط دهان و ذرات به جا مانده غذا در دهان به تدریج لایه ی چسبنده و بی رنگی به نام “پلاک” را روی دندان ها تشکیل می دهند. مسواک زدن مرتب و استفاده از نخ دندان پلاک های تشکیل شده را از بین می برد. پلاکی که از بین نرود، به تدریج به “جرم” تبدیل می شود که با مسواک زدن تمیز نخواهد شد. جرم های دندان که مهمترین عوامل بیماری های لثه هستند فقط از طریق جرم گیری توسط دندانپزشک از بین می روند.

بیماری ژنژویت لثه

اگر پلاک ها و جرم ها مدت زمان زیادی برروی دندان باقی بمانند، آسیب شدیدتری به دندان ها و لثه خواهند زد. باکتری هایی که به دلیل حضور طولانی برروی دندان و لثه ها سبب بروز التهاب لثه ها می شود که به این نوع بیماری لثه “ژنژویت” میگویند. در این شرایط لثه ها قرمز رنگ و متورم می شوند و به حدی آسیب پذیر و حساس می شوند که به راحتی خونریزی می کند.

ژنژویت شکل خفیفی از بیماری لثه به شمار می آید که می توان با رعایت بهداشت دهان و دندان آن را برطرف و درمان کرد. مسواک زدن مرتب و استفاده از نخ دندان و مراجعه به دندانپزشک به رفع آن کمک می کند. در این شکل از بیماری لثه خطر از بین رفتن استخوان و لق شدن دندان یا افتادن دندان وجود ندارد.

علائم ژنژویت

• قرمزی لثه
• تورم و پف کردن لثه
• خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
• بوی بد دهان
• حساسیت لثه

بیماری پریودنتیت لثه

اگر بیماری ژنژویت لثه درمان نشود، عفونت و التهاب پیشرفت کرده و به عارضه ای با نام “پریودنتیت” (یعنی التهاب بافت اطراف دندان ها) تبدیل خواهد شد. در بیماری پریودنتیت، لثه ها از دندان فاصله گرفته و حفره ای با نام پاکت (pocket) ایجاد می شود که محل تجمع باکتری و عفونت است. زمانی که پلاک پیشرفت کند و به خط اتصال دندان و لثه نفوذ کند، سیستم ایمنی بدن به مبارزه با باکتری می پردازد. سم ترشح شده از باکتری و واکنش طبیعی بدن نسبت به عفونت سبب آسیب دیدن بافت استخوانی و همبند اطراف دندان می شود. اگر این مرحله از بیماری درمان نشود، استخوان ها، لثه ها و بافت اطراف دندان ها آسیب می بیند و ممکن است که دندان ها لق شده و آن زمان به ناچار باید کشیده شوند.

مراحل پریودنتیت

پریودنتیت به تدریج پیشرفت می‌کند و به چند مرحله تقسیم می‌شود:

پریودنتیت خفیف: در این مرحله، پاکت‌های کم عمقی بین لثه و دندان ایجاد شده و تحلیل استخوان شروع می‌شود. خونریزی هنگام مسواک زدن شایع است.

پریودنتیت متوسط: پاکت‌ها عمیق‌تر می‌شوند و تحلیل استخوان بیشتر می‌شود. دندان ممکن است کمی لق شود.

پریودنتیت پیشرفته: پاکت‌های عمیق، تحلیل استخوان شدید، لق شدن قابل توجه دندان‌ها و احتمال از دست رفتن دندان‌ها وجود دارد.

عوامل تشدید کننده و نشانه های بیماری های لثه

مصرف دخانیات: مصرف سیگار علاوه بر اینکه یکی از عوامل بروز بیماری های لثه است همچنین شانس موفقیت درمان بیماری های لثه را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.

تغییرات هورمونی در دختران و زنان: تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، بارداری، قاعدگی و یائسگی می‌توانند حساسیت لثه را افزایش داده و خطر ابتلا به بیماری لثه را بیشتر کنند.

دیابت: افراد مبتلا به دیابت، به ویژه اگر قند خون کنترل نشده باشد، بیشتر در معرض بیماری‌های لثه هستند.

داروها: برخی داروها مانند داروهای ضد تشنج، برخی داروهای قلبی و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی می‌توانند بر سلامت لثه تأثیر بگذارند.

ژنتیک: برخی افراد به صورت ژنتیکی مستعد ابتلا به بیماری‌های لثه هستند.

استرس: استرس می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و مقاومت در برابر عفونت‌ها را کاهش دهد.

روش‌های پیشگیری از بیماری‌های لثه

مسواک زدن منظم: حداقل دو بار در روز با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.

استفاده از نخ دندان: حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده کنید تا پلاک از بین دندان‌ها پاک شود.

مراجعه منظم به دندانپزشک: برای معاینه و جرم گیری هر 6 ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید.

رژیم غذایی سالم: مصرف قند و مواد غذایی چسبنده را کاهش دهید و از یک رژیم غذایی متعادل استفاده کنید.

ترک سیگار: مصرف دخانیات را ترک کنید تا خطر بیماری لثه کاهش یابد.

درمان بیماری‌های لثه

درمان غیرجراحی

جرم گیری و تسطیح سطح ریشه: این روش شامل برداشتن پلاک و جرم از روی دندان‌ها و زیر خط لثه و صاف کردن سطح ریشه برای جلوگیری از تجمع مجدد باکتری‌ها است.

درمان دارویی: استفاده از دهانشویه‌های آنتی‌باکتریال و آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی یا موضعی برای کنترل عفونت.

درمان جراحی

در موارد پیشرفته بیماری لثه، ممکن است نیاز به درمان‌های جراحی مانند فلپ جراحی (برش لثه برای دسترسی به ریشه و استخوان)، پیوند استخوان یا پیوند بافت نرم باشد.

نتیجه‌گیری

بیماری‌های لثه یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان هستند، اما خوشبختانه با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، قابل کنترل و درمان می‌باشند. رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک، بهترین راه برای پیشگیری از این بیماری‌ها است. به خاطر داشته باشید که سلامت لثه‌ها نه تنها برای سلامت دهان، بلکه برای سلامت کلی بدن شما اهمیت دارد، زیرا تحقیقات نشان داده‌اند که بیماری لثه با بیماری‌های قلبی، دیابت و دیگر مشکلات سیستمیک مرتبط است.