روش‌های فوری رفع دندان درد در خانه – ۱۰ درمان خانگی موثر و بی‌خطر

روش‌های فوری رفع دندان درد – ۱۰ درمان خانگی موثر

مقدمه

احتمالا برای شما و یا اطرافیانتان اتفاق افتاده که به طور ناگهانی و یا در موقعیت های خاص دچار دندان درد شده باشید. موقعیت هایی که به دندانپزشک دسترسی ندارید و راهی برای استفاده از دارو و مسکن های تجویزی وجود ندارد. در سفر، طبیعت، مهمانی و دیگر موقعیت‌ها. دندان درد هم یکی از انواع دردهایی است که بسیار آزار دهنده است و اگر آرام نشود بسیار آزار دهنده خواهد بود.

دندان درد (Toothache) معمولاً ناشی از التهاب پالپ دندان (پالپیتیس) است که می‌تواند در اثر پوسیدگی عمیق، شکستگی دندان، عفونت لثه یا عواملی مانند گیر کردن مواد غذایی ایجاد شود. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی (WHO)، پوسیدگی دندان و عوارض ناشی از آن یکی از شایع‌ترین مشکلات بهداشتی در سراسر جهان است. به همین دلیل در این مطلب سعی شده تا ۱۰ راه و درمان خانگی موثر و بی خطر برای شما گفته شود تا در مواقعی که این مشکل برای شما پیش آمد بتوانید کمی از درد خود کم کنید.

۱. استفاده از گل میخک

گل میخک را میتوان به دو روش استفاده کرد. اول کمی روغن میخک را روی پنبه بریزید و در محل درد قرار دهید. دوم کمی گل میخک را از محل دندان درد بجوید. هر دو این روش های خانگی باعث کاهش دندان درد می‌شود و بسیار موثر است. روغن میخک حاوی ماده فعال اوژنول (Eugenol) است که یک بی‌حس‌کننده طبیعی و ضدالتهاب قوی محسوب می‌شود. تحقیقات علمی متعدد خواص بی‌حس‌کنندگی اوژنول را معادل بنزوکائین (یک ترکیب بی‌حس‌کننده موضعی) ارزیابی کرده‌اند. از نظر علمی، اوژنول با مهار سنتز پروستاگلاندین‌ها، پاسخ التهابی را کاهش می‌دهد.

۲. رفع دندان درد فوری با سیر

در سیر ماده ای به نام آلیسین وجود دارد که به کم شدن و حتی از بین رفتن درد دندان بسیار کمک می‌کند. یک حبه سیر را خورد کنید و روی آن کمی نمک بزنید و در محل درد قرار دهید. با ترشح این ماده که نوعی آنتی باکتریال طبیعی می باشد درد شما به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. آلیسین (Allicin) یک ترکیب گوگردی با خواص ضد میکروبی قوی است که می‌تواند باکتری‌های عامل عفونت دهانی را کاهش دهد. مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که آلیسین در غلظت‌های پایین نیز فعالیت ضد باکتریایی قابل توجهی علیه استرپتوکوک موتانس (Streptococcus mutans) که عامل اصلی پوسیدگی دندان است، دارد. البته می‌توانید سیر را به صورت دو یا سه بار در روز از محل دندان درد بجوید که ممکن است به خاطر درد کمی سخت باشد.

۳. دارچین، رازیانه، نعناع، آویشن و زردچوبه

یکی دیگر از راه های کاهش و از بین بردن دندان درد در مواقع اضطراری، استفاده از این گیاهان است. این گیاهان یا پودر آنها را با آب مخلوط کرده تا به شکل خمیری در آیند. سپس در محل درد و روی دندان قرار دهید تا درد تسکین پیدا کند. سپس دهان خود را بشویید. این گیاهان خاصیت ضد التهابی دارند به همین دلیل در طب سنتی و گذشته هم بسیار توصیه می‌شدند.

زردچوبه حاوی کورکومین (Curcumin) است که یک ضدالتهاب طبیعی قوی محسوب می‌شود. نعناع نیز حاوی منتول (Menthol) است که حس خنکی و بی‌حسی موضعی ایجاد می‌کند. آویشن دارای تیمول (Thymol) با خواص ضدعفونی‌کننده قوی است.

۴. غرغره کردن آب نمک

یکی از روش های سریع و فوری کاهش دندان درد غرغره کردن آب نمک است. البته توجه داشته باشید که آب نمک باید ولرم باشد. نه خیلی سرد و نه خیلی گرم. این کار را هر ۱ ساعت به مدت ۲ دقیقه انجام دهید تا درد دندان به صورت محسوسی کاهش پیدا کند. آب نمک یک محلول هیپرتونیک است که با ایجاد فشار اسمزی، مایع اضافی و عفونت را از بافت ملتهب لثه خارج می‌کند. همچنین نمک خاصیت ضدعفونی‌کنندگی ملایمی دارد و PH دهان را خنثی می‌کند. برای تهیه محلول مناسب، نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کنید.

۵. کمپرس سرد

کمپرس سرد یکی از بهترین و کم هزینه ترین روش های تسکین درد است. نه فقط برای دندان بلکه برای درد در هر موضعی مفید است. حتی در دندانپزشکی هم بعد از جراحی‌ها، به بیماران توصیه می‌شود از کمپرس سرد استفاده کنند. کمپرس سرد باعث انقباض عروق خونی در ناحیه ملتهب می‌شود که این کار تورم را کاهش می‌دهد و با کند کردن انتقال پیام‌های عصبی، احساس درد را تسکین می‌بخشد. یک تکه یخ را در پارچه نازکی بپیچید و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی ناحیه دردناک صورت (در سمت دندان درد) قرار دهید. هرگز یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید.

۶-۱۰. سایر روش‌های موثر

۶. چای کیسه‌ای نعناع

چای کیسه‌ای نعناع را پس از دم کردن در آب جوش، بگذارید خنک شود و سپس روی دندان دردناک قرار دهید. منتول موجود در نعناع دارای خاصیت بی‌حس‌کنندگی ملایم است.

۷. ژل آلوئه ورا

ژل آلوئه ورا به دلیل خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی، می‌تواند روی لثه ملتهب و دندان دردناک تسکین ایجاد کند.

۸. دهانشویه آب اکسیژنه (هیدروژن پراکساید ۳٪)

رقیق کردن آب اکسیژنه (یک به یک با آب) و استفاده به عنوان دهانشویه می‌تواند به کاهش عفونت و التهاب کمک کند. هرگز آب اکسیژنه را قورت ندهید.

۹. مسکن‌های بدون نسخه

در صورت دسترسی، داروهایی مانند ایبوپروفن (Ibuprofen) یا استامینوفن می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند. ایبوپروفن با مهار آنزیم COX، تولید پروستاگلاندین‌های عامل درد را کاهش می‌دهد.

۱۰. بالا نگه داشتن سر

هنگام خواب، سر خود را بالاتر از سطح بدن قرار دهید. این کار از تجمع خون در ناحیه سر و افزایش فشار در دندان جلوگیری می‌کند و شدت درد ضربان‌دار را کاهش می‌دهد.

چه زمانی باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کرد؟

درمان‌های خانگی تنها برای تسکین موقت درد مفید هستند و جایگزین مراجعه به دندانپزشک نمی‌شوند. در صورت مشاهده موارد زیر باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید:

• درد شدید و غیرقابل تحمل
• تورم قابل توجه صورت یا لثه
• تب بالا همراه با دندان درد
• مشکل در بلع یا تنفس
• ترشح چرک یا طعم نامطبوع در دهان
• ادامه درد بیش از ۲ روز با وجود درمان‌های خانگی

نتیجه‌گیری

دندان درد می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد، اما با استفاده از این روش‌های خانگی می‌توانید به طور موقت آن را تسکین دهید. مهم است بدانید که این روش‌ها درمان قطعی نیستند و تنها برای کاهش درد در مواقع اضطراری تا زمان مراجعه به دندانپزشک طراحی شده‌اند. برای درمان ریشه‌ای مشکل دندان خود، حتماً در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید. درمان زودهنگام نه تنها از شدت درد می‌کاهد، بلکه از پیشرفت مشکل و هزینه‌های بیشتر درمان نیز جلوگیری می‌کند.

منابع معتبر: تحقیقات منتشر شده در Journal of Endodontics، مجله بین‌المللی دندانپزشکی (International Journal of Dentistry)، رهنمودهای انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) و پایگاه داده طب مکمل و جایگزین (NCCIH).