عصب کشی چیست

عصب کشی چیست

دندان از دو بخش ساخته شده است: 1- تاج: بخشی از دندان است که در دهان قابل مشاهده است. 2- ریشه: که به استخوان فک گسترش یافته و دندان را در موقعیت خودش نگه میدارد. قسمت های دیگر دندان نیز مینا (پوشش سخت خارجی)، عاج (مواد نرم تر که مینای دندان را پشتیبانی میکند)، سمان (مواد سخت است که سطح ریشه را می پوشاند)، پالپ دندان (بافت نرم در مرکز دندان) می باشند.

سیستم کانال ریشه شامل پالپ دندان و قسمتی از تاج است که به نوک ریشه گسترش پیدا کرده است. هر دندان میتواند بیش از یک ریشه داشته باشد. عصب کشی معالجه مجرای ریشه دندان (پالپ) است. عمل عصب کشی برای جلوگیری از درد دندان خراب شده به خصوص هنگام خوردن و آشامیدن و حفظ زیبایی و ظاهر بیمار، انجام می شود. به خارج کردن ریشه دندان، تمیز کردن و شکل دادن به فضای کانال و در اخر پر کردن آن جهت جلوگیری از نفوذ باکتری به این قسمت ها و سیستم اعصاب دندانی، عصب کشی می گویند.

درمان عصب کشی چیست؟

درمان عصب کشی در اصل شامل پاکسازی و شکل دادن داخل کانال‌های ریشه در طول مناسب و مسدود کردن مسیر کانال‌ها با مواد صناعی است، به صورتی که میکروارگانیسم‌ها و میکروب‌های داخل کانال ریشه پاکسازی شوند و امکان رشد میکروب‌ها غیرممکن شود. عصب کشی یک دندان ممکن است ۱ تا ۳ جلسه به طول بینجامد. احساس درد بعد از عصب کشی دندان، در روزهای اول طبیعی است.

عصب کشی دندان در چه زمانی نیاز است؟

زمانی که بافت نرم مرکز دندان که پالپ نامیده می شود، دچار عفونت دندان همچون درد، لق شدن دندان، ورم در لثه نزدیک دندان آسیب دیده، ترشح چرک، ورم صورت و … شد که در نهایت منجر به پوسیدگی دندان می شود، نیاز به عصب کشی داریم. یا به طور واضح تر زمانی که عصب دندان دچار درد شد، احتیاج به عصب کشی داریم که عواملی همچون پوسیدگی وسیع دندان، پر کردگی های وسیع قدیمی دندان، ترک در دندان، سایشهای شدید دندانی، عفونت عصب دندان، آبسه دندان، حساسیت دندان به سرما، گرما، ضربه و لمس می تواند باعث این درد شوند.

در شکستگی دندان، اگر خط شکست از عصب گذشته باشد در این صورت، عصبی که با محیط خارج در تماس قرار گرفته باید تخلیه شود. گاهی اوقات عصب دندان درگیر پوسیدگی نمی شود ولی، پوسیدگی خود دندان به قدری پیشرفته است که نمی توان بدون عصب کشی، دندان را ترمیم کرد، یعنی برای ترمیم دندان مجبور به عصب کشی هستیم.

علائم هشداردهنده

• درد خودبه‌خودی: دردی که بدون هیچ محرکی ظاهر می‌شود و معمولاً شب‌ها تشدید می‌یابد
• درد هنگام جویدن: احساس درد یا ناراحتی هنگام فشار آوردن به دندان
• حساسیت طولانی مدت: حساسیت به سرما یا گرما که پس از برداشتن محرک همچنان ادامه دارد
• تغییر رنگ دندان: تیره شدن دندان نشانه مرگ پالپ است
• تورم لثه: آبسه یا جوش روی لثه در نزدیکی ریشه دندان
• بوی بد دهان: بوی نامطبوع ناشی از عفونت

مراحل درمان عصب کشی

مرحله اول: تشخیص و برنامه‌ریزی

اولین قدم، معاینه بالینی و گرفتن رادیوگرافی (عکس ایکس) از دندان است. این عکس به دندانپزشک نشان می‌دهد که پوسیدگی تا چه حد پیش رفته و آیا به پالپ رسیده است یا خیر. همچنین شکل و تعداد کانال‌های ریشه مشخص می‌شود.

مرحله دوم: بی حسی موضعی

دندانپزشک با تزریق داروی بی حسی موضعی، ناحیه اطراف دندان را کاملاً بی حس می‌کند. این کار باعث می‌شود بیمار در طول درمان هیچ دردی احساس نکند.

مرحله سوم: عایق‌بندی دندان

یک ورقه نازک لاستیکی به نام “رابردم” دور دندان قرار داده می‌شود تا ناحیه درمان از بقیه دهان جدا شود. این کار از ورود بزاق و باکتری به داخل کانال جلوگیری می‌کند.

مرحله چهارم: دسترسی به پالپ

دندانپزشک با استفاده از توربین و فرز مخصوص، یک سوراخ کوچک در سطح تاج دندان ایجاد می‌کند تا به محفظه پالپ دسترسی پیدا کند.

مرحله پنجم: برداشتن پالپ عفونی

با استفاده از فایل‌های مخصوص (ابزارهای ظریف و انعطاف‌پذیر)، پالپ عفونی، باکتری‌ها و بقایای آن از داخل کانال خارج می‌شود.

مرحله ششم: پاکسازی و شکل‌دهی کانال

کانال ریشه با استفاده از فایل‌هایی با قطرهای مختلف، تمیز و شکل داده می‌شود. سپس با محلول‌های ضدعفونی کننده مانند هیپوکلریت سدیم شستشو داده می‌شود.

مرحله هفتم: پر کردن کانال

پس از خشک کردن کامل کانال، آن را با گوتاپرکا (یک ماده لاستیکی مخصوص) و سیلر پر می‌کنند تا کاملاً مسدود شود.

مرحله هشتم: ترمیم نهایی

پس از اتمام عصب کشی، روی دندان با یک پرکردگی موقت بسته می‌شود. در جلسه بعد، معمولاً روکش دائمی روی دندان قرار می‌گیرد تا از آن محافظت کند.

مراقبت‌های پس از عصب کشی

• تا چند ساعت پس از درمان از خوردن غذا خودداری کنید تا بی حسی کامل برطرف شود
• از مسکن‌های تجویز شده طبق دستور پزشک استفاده کنید
• تا چند روز از جویدن با سمت درمان شده خودداری کنید
• بهداشت دهان را به طور کامل رعایت کنید
• در صورت تورم، از کمپرس یخ استفاده کنید
• در صورت بروز درد شدید یا تورم غیرعادی، فوراً با دندانپزشک تماس بگیرید

نتیجه‌گیری

عصب کشی یک درمان حیاتی برای نجات دندان‌های آسیب دیده است. با وجود تصورات نادرست در مورد دردناک بودن آن، امروزه با استفاده از بی حسی موثر و تکنیک‌های مدرن، این درمان تقریباً بدون ناراحتی انجام می‌شود. حفظ دندان طبیعی خود با عصب کشی، بهترین گزینه برای جلوگیری از کشیدن دندان و نیاز به ایمپلنت یا بریج در آینده است.