مواد پر کردن دندان

مواد پر کردن دندان

برای پر کردن دندان از چه موادی استفاده میشود؟

هنگامی که برای پر کردن دندان به دندانپزشک مراجعه میکنید با انواع انتخاب ها مواجه می شوید. شما می توانید برای پر کردن دندان از طلا، آمالگام، کامپوزیت یا سرامیک استفاده کنید. البته تعداد دندان‌هایی که می‌خواهید پر کنید و در نتیجه هزینه درمان، موقعیت دندان در دهان، اولویت‌ها و نیازهای شما تعیین کننده نوع مواد پر کننده دندان است اما به هر صورت پیش از تصمیم گیری باید آشنایی مختصری با آنها داشته باشید. همچنین باید بدانید بعضی از روش‌های پر کردن دندان فوری هستند و در همان جلسه انجام می‌شود و بعضی دیگر نیاز به چندین مرتبه مراجعه دارند چرا که در آزمایشگاه باید ساخته شوند. در اینجا با مواد مختلفی که برای پر کردن و ترمیم دندان استفاده می‌شوند، آشنا می‌شوید.

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

آمالگام

پر کردن دندان توسط آمالگام قدیمی ترین روش ترمیم دندان‌هاست و بیش از 150 سال قدمت دارد. آمالگام از چند فلز تشکیل شده است. معمولا آمالگام حاوی 50 درصد جیوه و مقداری قلع، مس، نقره یا روی می باشد. مواد پر کننده آمالگام در مقایسه با سایر مواد پر کننده چند ویژگی قابل توجه دارد: قیمت پایین، استحکام و مقاومت بالا و عمر طولانی. با این حال آمالگام بدون اشکال نیست و رنگ نقره ای آن اولین چیزی است که بیماران را دچار تردید می‌کند. رنگ نقره ای آمالگام به مرور زمان تیره تر می‌شود و هنگامی که دهان خود را باز می‌کنید جلب توجه می‌نماید. در مورد جیوه موجود در این ماده پر کننده اصلا جای نگرانی نیست و در پژوهش های مختلف بی خطر بودن آن تایید شده است و برای افراد بالای 6 سال بدون نگرانی می‌توان استفاده کرد.

آمالگام به دلیل مقاومت بالایی که دارد، معمولاً برای پر کردن دندان‌های خلفی (دندان‌های عقبی) که تحت فشار جویدن زیادی هستند، انتخاب مناسبی محسوب می‌شود. طول عمر آمالگام به طور متوسط بین ۱۰ تا ۱۵ سال است و در برخی موارد حتی بیشتر نیز دوام می‌آورد. نصب آمالگام نسبتاً سریع و در یک جلسه انجام می‌شود و نیاز به تکنیک خاصی ندارد. با این حال، یکی از معایب آمالگام این است که برای چسبیدن به دندان نیاز به تراش بیشتر بافت دندان دارد و به اصطلاح به آماده‌سازی (undercut) نیازمند است. همچنین آمالگام رسانای حرارت و سرما است و ممکن است در روزهای اول پس از ترمیم، حساسیت به دما در دندان ایجاد کند.

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

رزین کامپوزیت

رزین کامپوزیت یک ماده پر کننده و ترمیم کننده دندان است که از رزین آکریلیک و پودر شیشه ساخته می‌شود. این ماده ترمیمی یک مزیت مهم دارد و آن رنگ سفید است. رنگ رزین کامپوزیت را می‌توان دقیقا همرنگ بقیه دندان انتخاب کرد تا بخش ترمیم شده هنگام باز کردن دهان مشخص نباشد. به همین علت پر کردن دندان با کامپوزیت محبوبیت زیادی دارد. با این حال باید دوام و استحکام کمتر را نیز در نظر گرفت. برای پر کردن دندان با کامپوزیت معمولا در همان جلسه که بخش‌های پوسیده تخلیه می‌شوند، مواد کامپوزیت روی دندان قرار می‌گیرد و سخت می‌شود. با این حال می‌توان کامپوزیت را به صورت اینلی یا آنلی نیز تهیه کرد یعنی از دندان تراشیده شده قالب گیری می‌شود و مطابق الگوی سوراخ دندان، اینلی یا آنلی کامپوزیتی در آزمایشگاه ساخته می‌شود و بعدا روی دندان چسبانده می‌شود. در هر صورت کامپوزیت همیشه انتخاب خوبی برای ترمیم دندان نیست چون دوام کمتری دارد و برای دندان‌هایی که تحت فشار زیاد قرار دارند مثل دندان‌های عقبی و دندان‌های افرادی که دندان قروچه زیاد دارند، مناسب نیست. به طور کلی طول عمر این ترمیم دندانی کم است و برای پر کردگی های کوچک استفاده می‌شود.

کامپوزیت‌های مدرن امروزی پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند و نسل جدید آنها از استحکام و دوام بیشتری نسبت به نمونه‌های قدیمی برخوردار هستند. تکنیک لایه‌لایه قرار دادن کامپوزیت و کیور کردن (سفت کردن) هر لایه با نور مخصوص، باعث افزایش استحکام نهایی ترمیم می‌شود. مزیت بزرگ کامپوزیت نسبت به آمالگام این است که به دلیل باند شیمیایی با بافت دندان، نیاز به تراش کمتری دارد و ساختار سالم دندان بهتر حفظ می‌شود. همچنین کامپوزیت عایق حرارتی است و حساسیت دمایی کمتری ایجاد می‌کند. البته کامپوزیت به تکنیک حساس است و کیفیت نهایی آن به مهارت دندانپزشک و رعایت دقیق اصول کار بستگی زیادی دارد. همچنین در طول زمان ممکن است دچار تغییر رنگ و لکه‌شدگی شود، به خصوص در افرادی که مصرف زیاد چای، قهوه و سیگار دارند.

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

طلا

طلا یکی از بادوام ترین و مقاوم ترین مواد برای ترمیم دندان است و سابقه طولانی در درمان‌های دندانپزشکی دارد. با این حال همان طور که دوام و عمر آن زیاد است قیمت آن هم زیاد است. معمولا پرکردگی طلا به صورت غیر مستقیم انجام می‌شود یعنی ترمیم جداگانه ساخته شده و به دندان چسبانده می‌شود.

ترمیم‌های طلایی معمولاً در آزمایشگاه توسط تکنسین دندان‌سازی ساخته می‌شوند و نیاز به دو جلسه درمانی دارند: در جلسه اول دندان تراشیده و قالب‌گیری می‌شود و در جلسه دوم ترمیم طلایی نهایی روی دندان نصب می‌شود. طول عمر ترمیم‌های طلایی بسیار بالاست و به راحتی می‌تواند ۲۰ سال یا بیشتر دوام بیاورد. طلا خاصیت سایشی مشابه مینای دندان دارد و برخلاف برخی مواد دیگر، باعث سایش دندان‌های مقابل نمی‌شود. البته ظاهر طلایی آن از نظر زیبایی برای بسیاری از بیماران قابل قبول نیست و به همین دلیل استفاده از آن عمدتاً به دندان‌های عقبی محدود می‌شود. قیمت بالای طلا نیز یکی از عوامل محدودکننده استفاده از این ماده است.

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

سرامیک

سرامیک یا پورسلین از جهاتی شبیه ترمیم طلا کار می‌شود. سرامیک نیز به صورت غیر مستقیم استفاده می‌شود یعنی پس از تراشیدن و قالب گیری دندان، در آزمایشگاه ساخته و آماده می‌شود. از این رو برای ترمیم سرامیکی باید بیش از یک جلسه مراجعه کنید. ترمیم سرامیکی که به صورت اینلی یا آنلی است، هزینه زیادی دارد ولی مقاومت و استحکام آن نیز بالاست. یک تفاوت عملکرد پرشدگی طلا با پرشدگی سرامیک در این است که سرامیک بسیار شکننده تر است اما بسیار شبیه مینای دندان واقعی است بنابراین ظاهر طبیعی دندان را حفظ می‌کند.

سرامیک‌های دندانپزشکی امروزی به لطف پیشرفت تکنولوژی، از استحکام بسیار بالایی برخوردار هستند. موادی مانند زیرکونیا و لیتیوم دی سیلیکات، نسل جدیدی از سرامیک‌های دندانی هستند که هم زیبایی طبیعی دارند و هم مقاومت مکانیکی فوق‌العاده‌ای دارند. ترمیم‌های سرامیکی کاملاً همرنگ دندان هستند و هیچ فلزی در آنها دیده نمی‌شود و بنابراین بهترین گزینه از نظر زیبایی محسوب می‌شوند. همچنین سرامیک از نظر بیولوژیکی سازگار است و واکنش آلرژیک ایجاد نمی‌کند. مقاومت در برابر لکه و تغییر رنگ در سرامیک بسیار بالاست و براقیت خود را برای سال‌ها حفظ می‌کند. هزینه بالاتر و نیاز به جلسات متعدد درمانی از محدودیت‌های این ماده هستند.

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

یونومر شیشه

یونومر شیشه یا گلس یونومر بیشتر در کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. کودکان هنگامی که دچار پوسیدگی دندان می‌شوند درست همانند بزرگسالان باید دندان‌های خود را پر کنند، حتی اگر دندانشان شیری باشد. یونومر شیشه برای سوراخ‌های کوچک استفاده می‌شود و حساستر از مواد پر کننده دیگر است. همچنین این مواد خیلی زودتر از بقیه ترمیم‌ها دچار استهلاک می‌شوند. اگر از یونومر شیشه برای دندان دائمی استفاده شود معمولا به صورت نقطه ای بوده و برای دندان‌هایی کار می‌شود که تحت فشار زیاد نباشند.

یونومر شیشه یک ویژگی منحصر به فرد دارد: این ماده قادر به آزادسازی فلوراید به محیط اطراف خود است که به پیشگیری از پوسیدگی‌های ثانویه کمک می‌کند. به همین دلیل در دندانپزشکی کودکان و همچنین در ترمیم‌های نواحی طوق دندان (نزدیک لثه) کاربرد فراوانی دارد. یونومر شیشه به صورت شیمیایی به مینا و عاج دندان می‌چسبد و نیازی به باندینگ پیچیده ندارد. همچنین نسبت به کامپوزیت، تکنیک کار ساده‌تری دارد. نسل جدید این مواد با نام رزین-modified glass ionomer مقاومت بالاتری دارند و کاربردهای بیشتری پیدا کرده‌اند. با این حال، شفافیت و زیبایی یونومر شیشه به پای کامپوزیت و سرامیک نمی‌رسد و برای ترمیم‌های مناطق زیبایی دندان (دندان‌های قدامی) معمولاً گزینه ایده‌آلی نیست.

جمع‌بندی

اگر چه مواد مختلفی برای پر کردن دندان وجود دارد اما نمی‌توان گفت کدام یک بهترین نوع است چرا که در هر شرایطی یکی ممکن است بهترین انتخاب باشد. برای تصمیم گیری بهتر با دندانپزشک مشورت کنید و معایب و مزایای هر روش را بسنجید. انتخاب ماده پرکننده مناسب به عواملی مانند محل دندان در دهان، وسعت پوسیدگی، عادات جویدنی بیمار، سابقه آلرژی، بودجه و اولویت‌های زیبایی بستگی دارد. دندانپزشک با بررسی دقیق شرایط شما و انجام معاینات لازم، بهترین گزینه را پیشنهاد خواهد داد. مهم‌ترین نکته این است که فارغ از نوع ماده انتخابی، بهداشت دهان و دندان و معاینات دوره‌ای منظم را جدی بگیرید تا ترمیم‌های دندانی شما طول عمر بیشتری داشته باشند.